La Transhumance
een blog van
glamping La Mirande, glamping zonder kinderen
Transhumance:
'de verticale verplaatsing van vee'.
Al in de pre-historie verplaatste men het vee naar grazige weiden, archeologen vonden beenderen van vee dat hier tijdelijk verbleef. In Europa, maar ook in Azië en Afrika trokken de herders met hun vee in de zomer de bergen in, om in het najaar terug te keren naar de lager gelegen gebieden waar het dan warmer was. Zij leefden een bijna nomadisch leven, zich niets aantrekkend van landsgrenzen omdat zij altijd op zoek waren naar voedsel voor hun kudde's.
Sinds de Middeleeuwen waren de berghellingen in de Franse en Spaanse Pyreneeën belangrijke economische centra. Omdat de boerderijen in het 'lage land' simpelweg te klein waren om het hele jaar door een grote veestapel te houden, vertrok het hele gezin in het voorjaar naar de bergen. Zij woonden in stenen hutjes en zorgden op hoogte voor hun melkkoeien en schapen. Kaas maken was de belangrijkste activiteit in de bergen. In de 20e eeuw kwam daar zo goed als een einde aan, omdat de industrialisatie nieuwe uitdagingen gaf en lokten de steden de dorpelingen met werk. Dat de transhumance in deze vorm nog bestaat dankt het aan een hernieuwde interesse voor het verleden en worden tradities weer nieuw leven ingeblazen.
kaas, wijn en porc noir
De heerlijke schapenkazen zijn bijna allemaal harde kazen, ze worden vaak op de markten verkocht: 'Ossau-Iraty' is niet te versmaden. Of kies de 'Barousse'. Vaak wordt de melk gemengd van schaap,geit en/of koe, ze zijn allemaal even lekker. Kies er een mooie Baskische rode wijn bij, bv een Irouleguy, of een hapje ham van het zwarte varken bv een Bigorre en je wilt nooit meer weg!
folklore in Aquitaine
In ons geval trekken de schapen vanuit les Landes naar de Pyreneeën om zich aan de grazige weiden tegoed te doen. Het gaat gepaard met pure folklore, er wordt gedanst in klederdracht, op fluitjes geblazen door steltenlopers en natuurlijk wordt er schapenkaas gegeten samen met een glaasje wijn. In het voorjaar vertrekken ze in alle stilte en in het najaar, zo half september, is de feestelijke terugkomst van de 'troupeau'.
wolven en beren
Ze zijn dan op idyllische plekken geweest rond de Tourmalet, bekend van de Tour de France. 2 jaar geleden was het niet zo idyllisch, want zo'n 200 schapen vonden de dood, en niet zo'n leuke. Dat zit zó: Al sinds tijden vond 'men' het nodig dat de bruine beer weer terugkwam. Hij was gedurende de jaren succesvol tegen de kogelregen van de jagers en de boeren aangelopen, maar dat was tegen de zin van de natuurbeschermers. Uiteindelijk werden begin 1900 wat beren uit Slovenië uitgezet, en dat was enigszins succesvol. Er zwerven nu zo'n 30 beren rond en wonderlijk genoeg worden het er steeds meer. Soms zetten ze hun tanden in de schapen die dan massaal op de vlucht slaan. Zo ook toen een beer een schaap aanviel en de kudde uit angst op hol sloeg. Jammer genoeg richting ravijn en er kukelden zo'n 200 schaapjes naar beneden. De herder kreeg de schade wel uitbetaald, maar ja, dáár doe je het niet voor.
Net zoals Nederland het moeilijk heeft met de wolf, hebben de boeren geen begrip voor diegenen die vinden dat de beer moet terugkomen. Er zijn in totaal al zo'n 80 beren doodgeschoten.
een heerlijke wandeling in Aquitaine
Bij terugkomst in september lopen enthousiastelingen met de herders mee, zo ook wij. De 600 schapen die dan zo'n 280 km hebben afgelegd worden in ieder dorp dat ze passeren feestelijk onthaald. Vanaf Glamping la Mirande zijn het slechts enkele kilometers richting Losse, het begin- en eindpunt van onze wandeling. Nadat wij onze QR code (?) hadden laten registreren mochten wij 12 km met de schapen mee lopen om ze welkom te heten. Dat was ontzettend leuk, waarna we beloond werden met -natuurlijk- een heerlijke maaltijd.
© Michel Royon / Wikimedia Commons
de belhamel
De familie schaap bestaat uit vader: een ram, moeder: een ooi en natuurlijk uit lieve kleine lammetjes. Er is nog meer: de 'hamel' is een gecastreerde ram. Als deze wordt gecastreerd is de vurigheid er wel van af en wordt 'ie rustiger, hij is dan de ideale leider van een kudde: hij is heel groot en krijgt een bel om zijn nek en wordt dan de belhamel genoemd. Leuk he? Wist je dat?
hoe komen we de winter door
Dit evenement sluit de zomer zo'n beetje af. De duiven trekken nu over en de mannen zitten wekenlang in hun palombières. Het wordt frisser en spoedig zullen de kraanvogels luid roepend overkomen. Prachtig om te zien hoe ze dat in V-formatie doen. Dan is het tijd voor de kerstmarkten en in het voorjaar het feest in Bazas van de vette os. Geen saaie winter dus.
blogposts over Glamping La Mirande en Frankrijk
