image-286699-kerst_2018_6.w640.jpg

Kerstfeest in Frankrijk
Het Kerstfeest wordt hier natuurlijk in familiekring gevierd, maar alleen op 24 December. Dan wordt er uitgebreid gegeten, vooral oesters en schaaldieren en natuurlijk wordt er geproost met champagne.
Op 25 december wordt het nog dunnetjes over gedaan, dan is er een uitgebreide lunch, maar de 26e is er helemaal niets meer van feestelijkheden te merken. De winkels zijn gewoon open, zelfs banken e.d. hervatten het werk weer. Dan is het wachten op de laatste dag van het jaar: de Réveillon of la Saint Sylvestre. 

image-286691-kerst_2018_2.w640.jpg

Bij ons in het dorp hebben de meeste mensen geen kerstboom binnen staan, maar deze staat buiten vol met nepcadeautjes. Bij de meesten staat wel een kerststal, vaak met echt mos en een hele stoet ‘santons’, kleine beeldjes uit de Provençe. Pas op kerstavond wordt het kindje Jezus in de kribbe gelegd. (Dat zagen we ook vaak in Centraal Amerika, waar dan in processie een bonte stoet door de stad trekt volop vuurwerk gooiend).
De kerstcadeautjes worden dan uitgepakt, dat zijn relatief dure cadeaux  en de 25e is het tijd om de kerstkaarten te schrijven . Die gaan dan een dezer dagen op de post.

​​​​​​​
père Noël
Al sinds 1962 kunnen kinderen naar de Kerstman schrijven. De Franse PTT helpt graag een handje en vanaf 9 November tot 22 December kunnen kinderen schrijven. In Libourne is het secretariaat gevestigd van vadertje Kerst en zij staan er garant voor dat iedereen die schrijft ook echt een antwoord krijgt. Er zijn zo’n 50 vrijwilligers die daarvoor zorgen. Je hoeft zelfs geen postzegel te plakken, het is helemaal gratis.
Als je het adres in Libourne niet kent, mag je ook schrijven naar de Noordpool, Sterrenstraat nr. 1 of naar Lapland, de Rendierstraat.
Al deze brieven worden dan doorgestuurd naar Libourne. Hoe eerder je schrijft, des te beter, want bv in 2015 schreven maar liefst 1,2 miljoen kinderen uit 140 landen.  
Er waren 129.000 moderne kinderen die, minder romantisch,  een e-mail aan pere-noel.laposte.fr.hadden geschreven.
image-286696-kerst_2018_1.jpg
image-286692-kerst_2018_3.w640.jpg
De 'SANTONS' mogen niet ontbreken
De kerststal wordt mooi opgetuigd met heiligenbeeldjes en vooral de ‘Santons’ mogen niet ontbreken, dat zijn typisch Franse beeldjes, die steeds bekender worden, het zijn kleine heiligenbeeldjes met de hand beschilderd en ze komen  voornamelijk uit de Provence. Buiten Frankrijk worden ze graag verkocht op rommelmarkten. Jozef, Maria, os, ezel enz. kennen we natuurlijk, maar de Provence heeft deze reeks aangevuld met typische dorpsfiguren zoals de pastoor en de burgemeester.
Volgens de overlevering gaat de geschiedenis van de santons terug naar St. Franciscus van Assisi, je weet wel de heilige die naar men zegt de eerste kerststal bouwde met levende dieren. 

Daarna werd in de kerken een kerstal gebouwd met beelden die beschilderd en verguld werden. Tijdens de Franse revolutie waren de kerststalletjes en de nachtmis verboden en begonnen de mensen in het geheim zelf hun kerstfiguurtjes te maken. Ze gebruikten stof, brooddeeg, papier maché en deze ‘santons’ werden zo populair dat ze oogluikend werden toegelaten door de revolutionairen. Zelfs de Kerk beschouwde ze als ongevaarlijk en folkloristisch.
Rond 1800 kregen de santons ook grote bekendheid buiten de Provence door de ‘santonnier’ Jean-Louis Lagnel. Hij was een beeldhouwer uit Marseille en hij kwam op het idee om naast de traditionele kerstfiguren ook de mensen uit zijn omgeving uit te beelden in hun typische klederdracht of zoals ze er in het dagelijks leven uitzagen. Hij gebruikte de typisch Provençaalse rode klei en introduceerde mallen, zodat het productieproces flink werd versneld. 
Naast Maria, Jozef, de herders , zijn er figuurtjes die er echt bijhoren, zoals de ‘trommelslager’, met trommel en altijd met een brede vilten hoed, zwart vest en een rode linnen band als broeksriem. 
Maar ook de ‘zigeuner’ hoort erbij, kleurrijk als altijd, als de man met zwarte haren en een baard, een mes aan de broekriem en de vrouw met fel gekleurde blouse, kind op de heupen.
De ‘dorpsidioot’, met een rode muts, de armen naar de hemel in opperste verbazing.
De ‘blinde en zijn zoon’ worden samen afgebeeld, waarbij de grijsaard, met een staf en een baard, met de arm steunt op zijn zoon.
De ‘burgemeester’ is de belangrijkste autoriteit in het dorp en verschijnt daarom in zijn beste kleren, inclusief tricolore sjerp, paraplu, hoge hoed en zakhorloge.
De ‘monnik’ stelt Franciscus van Assisi voor, de patroonheilige van de santonniers.





image-286695-kerst_2018.w640.jpg


image-286694-kerst_2018_5.w640.jpg
Mede onder invloed van het toerisme en de verzamelaars is de productie van de santons in de Provence uitgegroeid tot een ware industrie. Vandaag de dag zijn er honderden santonniers  in Zuid-Frankrijk en zelfs buiten de Provence in de weer. 
De moderne tijd heeft ook toegeslagen: er zijn nieuwe dorpsfiguren zoals de advokaat, de petanque spelers maar ook Jozef en Maria die een selfie nemen. 
Er zijn in de loop der tijden een aantal musea die gewijd zijn aan de santons, maar het mooiste museum is te vinden in een van de mooiste stadjes van Frankrijk vlak bij Avignon in Les Baux-de-Provence ("Musée des Santons");



image-205978-kerst_13.jpg
Oud en Nieuwjaar in Frankrijk
Anders dan in Nederland wordt op deze avond niet naar TV gekeken, er zijn zelfs geen speciale programma’s, en in familiekring wordt  -hoe kan het ook anders- lang en uitgebreid getafeld. Uiteraard zijn de oesters er weer, samen met foie gras en gerookte zalm. Van oliebollen moeten ze niets hebben, van champagne des te meer. Men wacht daarmee echt niet tot middernacht, maar  deze wordt al geopend bij de aperitief. Ze zijn niet te beroerd om er nog eentje open te maken met middernacht, want champagne wordt hier niet zo zuinig gedronken als in Nederland.
Met middernacht wordt eventjes opgehouden met eten om elkaar een Bonne Année te wensen. Ze gaan niet naar buiten, waarom zou je? Het is overal doodstil, vuurwerk wordt niet afgestoken. Particulieren mogen dit doen op 14 juli, maar dan wordt het door de gemeente gedaan, waarom zou je het zelf doen, men is niet geinteresseerd.

Nee, liever laten de Fransen de champagne kurken knallen en dat doen ze dan ook.

Wij willen jullie allemaal hele fijne feestdagen toewensen en een mooi en gezond 2019. 

Lieve groeten van Rita en Ron.​​​​​​​